Title

Subtitle

                     Kỷ Niệm 100 Năm

 

(1913 - 2013)

 

Lut Sư TRN VĂN TUYÊN

(1/9/1913 – 1/9/2013)

Một Nhà Cách Mạng Quốc Gia Đã Công Hiến Cuộc Đời Tranh Đấu Chống Thực Dân, Chống Cộng Sản, Chống Độc Tài, Phong Kiến, Quân Phiệt và Bất Công.

 

 

                                                  ooOOoo

   Tưởng Niệm Nhà Cách Mạng
Trần-Văn-Tuyên

                                                  ooOOoo

 *********************************************************************************************

 “LS Trần-Văn-Tuyên đã hiên ngang đi vào lịch sử bằng cửa lớn. Người đã nêu cao tinh thần bất khuất của Nguyễn-Thái-Học. Người đã viết lịch sử với máu đỏ lòng son. Với kinh nghiệm bản thân, ông thấu hiểu thế nào là nghèo khổ, đói khát, thế nào là bất công xã hội, thế nào là áp bức, ngục tù. Vì những lý do đó mà ông đã hy sinh cả cuộc đời để tranh đấu cho Tự-Do, Dân-Chủ, Công Bằng Xã-Hội và An Sinh cho dân tộc Việt-Nam.”

 Thái Văn Kiểm trong cuốn “Việt-Nam Gấm Hoa

***********************************************************


 "Tôi không có tội gì với Tổ Quốc và đồng bào của tôi cả.  Nếu có tội thì đó chỉ là tội chống Cộng sản, chống Thực dânchống độc tài và bất công."

Luật Sư Trần-Văn-Tuyên viết trong bài kiểm thảo tại trại giam Long Thành.

 *********************************************************************************************

Luật Sư Trần Văn Tuyên TẤM GƯƠNG BẤT KHUẤT    Vân Uyên (1)

Click here to edit text

*********************************************************************************************

For the English Version of this article, Please click here;

Lời Tòa Soạn:

Tác giả là một viên chức cao cấp Việt Nam Cộng Hòa, ông vừa thoát khỏi ngục tù cộng sản đầy máu và nước mắt để đoàn tụ cùng gia đình tại Pháp. Mặc dầu dưới thời quốc gia, lãnh vực phục vụ của ông thuần túy chuyên môn, ông vẫn bị CS cầm tù biệt giam từ Nam ra tới Bắc Việt suốt 8 năm trời ròng rã. Ông không tham gia một đảng phái chính trị nào nhưng rất tích cực cho phong trào Pax Romana. Phải chăng đó là nguyên nhân khiến ông bị CS giam cầm, đầy đọa?

 

Sáng ngày 29.4.75, khoảng 11 giờ, tại số nhà 198 Hồng Thập Tự, Saigon, luật sư Tuyên trong bộ bà ba lụa trắng, nghe điện thoại. Đầu giây bên kia là ông Bùi Lượng, một lãnh tụ nghiệp đoàn TLĐLCVN (Tổng Liên Đoàn Lao Công Việt Nam), “Thưa anh, Trần Quốc Bửu đã ra đi..." 

 

Đôi mắt tinh anh sau cặp kính trắng đượm một chút bâng khuâng… Ông trả lời như nói với chính mình:  "Ở đời ai chẳng chết một lần! Ra đi, liệu làm được gì? Và nhục nhã lắm."

 

Nếu Cambodge có Sirik Matak khẳng khái khước từ ân huệ của bạn đồng minh phản bội thì VNCH cũng có rất nhiều kẻ sĩ chết theo thành khi Sài Gòn thất thủ. Câu nói đầy khí phách của LS Tuyên:

 

"Tôi không có tội gì với tổ quốc, với đồng bào tôi cả! Nếu có tội thì đó là tội chống cộng sản, chống thực dân, chống quân phiệt, chống độc tài, chống bất công.»

 

đã khắc ghi trong tâm khảm người Việt quốc gia yêu quê hương đất nước.

 

Chúng tôi xin chân thành cám tạ tác gỉa và hân hạnh giới thiệu với đồng hương bài viết về những ngày cuối cùng của người Chiến Sĩ Quốc Gia quả cảm: Ls Trần Văn Tuyên, một nhà lãnh đạo cương trực, liêm khiết, một lãnh tụ Việt Nam Quốc Dân Đảng ngạo nghễ, bất khuất, một cựu huynh trưởng Hướng Đạo VN nhiệt thành, gương mẫu. 

 

Tòa Soạn Đặc San Xuân Bính Dần, Hội Ái Hữu VN tại Houston, Tết 1986. 

 

oOo

 

Trời thu miền Bắc sáng dậy đã thấy lạnh. Ông bạn đồng cảnh ngộ nằm bên tay mặt thấy tôi cựa mình liền bắt chuyện:

     “Sáng nay nghe Trần Văn Tuyên thuyết trình đây! Đề tài thật hiểm, không         biết anh ta sẽ xoay xở ra sao?”

Phải! Đề tài hiểm thật: "Những Đảng Phái Phản Động Ở Miền Nam Việt Nam".

Từ gần tuần nay, Trần Văn Tuyên đã bị đổi đi làm việc với những cán bộ giảng huấn để được hướng dẫn phải nói những gì và không nên nói những gì.

Tôi được nghe nói tới Trần Văn Tuyên từ khi còn ở trại Long Thành trong Nam. Tại đây, khoảng ba ngàn người thuộc chế độ cũ được tập trung để bắt đầu "học tập cải tạo".  Trong một buổi học, đang ngủ gà ngủ gật ngồi chen vai thích cánh trên những băng gỗ ọp ẹp bẩn thỉu, chợt mọi người như được đánh thức dậy chăm chú nghe khi cán bộ thuyết trình viên oang oang qua các loa phóng thanh nói về một số bài của các cải tạo viên đã nộp, trong đó có bài của Trần Văn Tuyên.

"Theo đường lối khoan hồng và nhân đạo của đảng và chính phủ, các khóa học tập cải tạo được tổ chức để giúp các anh là những người đã lầm đường lạc lối nhận thức thấy đâu là chính, đâu là tà. Các anh phải hiểu tội của các anh là tội phải chết. Nhưng trong tình nhân loại nghĩa đồng bào, đảng và chính phủ đã khoan dung muốn các anh hồi tâm sớm biết nhận tội của mình, ăn năn hối lỗi để sớm được về xum họp với gia đình và trở thành những người công dân gương mẫu của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa VN. Về sớm hay muộn là do nơi các anh.

Sau khóa học vừa qua, các anh đã làm những bài đúc kết về bản thân của mình.  Chúng tôi đã làm việc không kể ngày đêm để đọc và chấm điểm các bài này cùng theo dõi tầm mực biến chuyển sự hối lỗi của các anh.

Trong đại đa số các bài chúng tôi đã nhận thấy có những biến chuyển tốt. Cứ tiến theo đà này các anh sẽ sớm được trở về đoàn tụ với gia đình. Tuy nhiên, còn một số ít bài mà chúng tôi thấy cần phải nêu lên để chúng ta cùng nhau phân tích với mục tiêu là giúp các người viết các bài này tự biết suy nghĩ chín chắn hơn, sớm giác ngộ về tội lỗi của mình là con đường duy nhất để có thể nhận chân đâu là chính nghĩa. Trong số những người này có trường hợp của Trần Văn Tuyên."

Tiếng nói của cán bộ giảng viên vẫn vang vang nhức óc trong dẫy nhà hội trường lợp mái tôn nóng bức ngộp thở, nhưng mọi người không thấy khó chịu, buồn ngủ như mọi ngày, trái lại đều tỉnh táo chăm chú lắng nghe.

"Thật uổng công chúng tôi đã tận tình giảng dạy trong hàng mấy tháng trời. Những người như Trần Văn Tuyên làm thế nào chúng tôi có thể đề nghị cho sớm trở về được để hội nhập vào xã hội mới.

Anh ta không nhận thấy những việc anh ta đã làm là phản quốc, phản dân tộc, mà lại còn dám tự gán cho là cũng yêu nước, yêu dân tộc theo một đường lối khác đường lối xã hội chủ nghĩa.

Thật là ngụy biện. Anh ta đã không nhận biết thế nào là trắng, thế nào là đen. Anh ta đã không nhận thấy chỉ có duy nhất một con đường yêu nước, yêu dân tộc chân chính là con đường xã hội chủ nghĩa.

Anh ta chống xã hội chủ nghĩa tức là anh ta không còn yêu nước, yêu dân tộc nữa, mà là phản quốc, phản dân tộc".

 

Tuy ở cùng trại Long Thành nhưng tôi không gặp Trần Văn Tuyên ở đó vì anh ở trong một khu riêng dành cho các thành phần đảng phái.

Tôi còn được nghe kể trong khu này có một anh cách mạng lão thành (2) từng hoạt động với Hồ Chí Minh ở Trung Quốc. Cụ không chịu làm bản đúc kết bản thân, khi cán bộ đến hỏi và thúc dục, cụ chỉ trả lời:

"Các chú không đáng nói chuyện với tôi, muốn nói chuyện thì bảo Hồ Chí Minh tới đây."

Mãi đến khi chuyển ra Bắc vào trại Hà Sơn Bình tôi mới gập lại Trần Văn Tuyên.  Trước đó tôi chỉ được biết tiếng và có được dự một buổi thuyết trình của anh về đề tài "Cán Cân Lực Lượng Các Cường Quốc Ở Đông Nam Á".  Tôi còn nhớ anh cầm trong lòng bàn tay những mảnh giấy vuông nhỏ trong đó ghi dàn bài và các chi tiết.  Trong khi thuyết trình thỉnh thoảng anh lại ghé mắt nhìn vào các mảnh giấy được trang đi trang lại như những lá bài.

Độ một tháng sau khi ra Bắc tôi mới gặp mặt Trần Văn Tuyên và nói chuyện với anh vì chúng tôi tuy cùng một khu nhưng ở hai nhà khác nhau nên những dịp gặp nhau và chuyện trò rất hiếm và ngắn ngủi.

Tôi còn nhớ anh có dặn tôi như một luật sư nói với thân chủ:

“Đối với cộng sản, nó muốn hành mình thế nào cũng được, nhưng mình đừng giúp nó có thêm bằng chứng giấy trắng mực đen để nó kết tội mình.  Trong những tờ khai báo chỉ nên ghi tối thiểu những hoạt động công khai mà ai cũng biết, ngoài ra cứ lờ đi; nếu không nó sẽ khai thác liên miên không biết bao giờ mới chấm dứt.”

Sau ngày đó tôi không còn được nói chuyện lại với anh cho tới khi tôi được chứng kiến cái chết của anh. Tuy nhiên tôi vẫn được tin tức về anh qua một số bạn đồng đạo cùng ở chung nhà với anh.

 

Sáng hôm đó cũng như mỗi sáng trước khi nghe tiếng kẻng đánh thức dậy để xếp chăn màn chờ cán bộ tới mở khóa mở xích cửa để mọi người ra sân tập thể dục, ở trong nhà đã nghe thấy tiếng xì xào nói chuyện, tiếng hút thuốc lào, tiếng guốc dép của những người đi vào nhà cầu.

Tôi cũng vươn vai ngồi dậy đáp lời anh bạn láng giềng:

“Khỏi lo!  Không phải lần đầu tiên Trần Văn Tuyên thuyết trình.”

Mồm thì nói vậy nhưng lòng tôi không khỏi ái ngại vì được biết Trần Văn Tuyên đã thổ lộ với một vài người bạn về cái thế kẹt mà cộng sản đang gài bẩy cho anh.

Chúng tôi tuy ở hai nhà nhưng cùng chung một cái sân rộng được ngăn đôi bởi một bức tường mỏng cao quá đầu người, được thông qua một cửa tò vò vừa ba người đi lọt, lúc thường cấm các cải tạo viên qua lại. Ở cuối mỗi khu sân là một bể nước để mọi người tắm rửa, giặt quần áo.

Trong khi hàng trăm cải tạo viên đang xếp hàng ngang, hàng dọc để sửa soạn tập thể dục, có người đang nhẩy nhẩy tại chỗ cho dãn gân cốt nóng người, có người co ro run rẩy vặn lưng xoa bóp chân tay cho đỡ lạnh, thì tôi chợt thấy qua cửa tò vò về phía sân nhà bên cạnh Trần Văn Tuyên trong bồ quần áo ngủ, tay cầm đồ đánh răng rửa mặt đi về phía cán bộ, rồi khi cách cán bộ độ hai thước dừng lại và nói gì như xin phép được miễn thể dục, để đánh răng rửa mặt trước mọi người và chuẩn bị cho buổi thuyết trình sáng hôm đó. Cán bộ làm mặt khó khăn, nghiêm nghị rồi hất đầu bằng lòng. Thế là Trần Văn Tuyên một mình lững thững đi về phía bể nước.

Buổi tập thể dục đã bắt đầu và từ đó tôi không còn để ý theo dõi, nhưng vì mọi người đều quay mặt về phía những bể nước nên thoảng hoặc tôi cũng lờ mờ thấy bóng dáng Trần Văn Tuyên ở xa xa.

Theo những người ở hàng đầu gần bể nước về phía Trần Văn Tuyên đứng, khí trời hôm đó tuy không buốt nhưng cũng lạnh, thế mà Trần Văn Tuyên không những đã đánh răng, rửa mặt, lại còn lau cả mình và gội đầu. Họ đã ngại Trần Văn Tuyên sẽ bị cảm vì biết anh người không được khỏe vẫn thường uống thuốc do anh mang theo.

Sau buổi thể dục, ăn sáng, quét dọn phòng, làm vệ sinh cầu tiêu, mặc quần áo cải tạo chỉnh tề, mọi người xếp hàng tuần tự đi về phía phòng cuối ở dẫy nhà bên phải cũng là phòng giam, nhưng hôm nay biến thành hội trường.

Khi chúng tôi những người ở dẫy nhà mé trái đi qua cửa tò vò tới phòng, đã thấy những anh ở nhà bên phải ngồi suốt một dọc dài, từng hàng ba bốn người một, sít sát nhau bên dẫy phản gỗ phía trước mặt trong của phòng.

Chúng tôi vào ngồi trên dẫy phản bên ngoài mặt nhìn ra phía cửa, tại đó ở đầu hành lang, giữa hai dẫy phản được kê một chiếc bàn nhỏ và ba cái ghế để dành cho cán bộ giảng huấn và hai cán bộ phụ trách hai nhà, hai dẫy phản phía trong được bỏ trống.

Sau phần thủ tục mở đầu buổi họp, cán bộ giảng huấn lên nói về kết          quả khóa học vừa qua và ý nghĩa của buổi họp hôm nay như phần thực tập của khóa học, rồi nhường lời cho hai cải tạo viên được họ tín cẩn gọi là nhà trưởng đại diện các cải tạo viên thuộc về hai nhà nói về ưu khuyết điểm trong sinh hoạt tuần qua của các cải tạo viên.  Tiếp theo phần này sẽ tới Trần Văn Tuyên thuyết trình.

Trong khi một nhà trưởng đang gân cổ nói mà chẳng ai buồn nghe, bỗng có tiếng ồn ào ở dẫy phản bên phải về phía gần đầu phòng, cạnh một cửa sổ qua chấn song sắt thấy rung rinh theo gió trên giây phơi những quần áo giặt của các cải tạo viên ở mé sân sau.

Thuyết trình viên yêu cầu giữ yên lặng và trật tự thì có tiếng đáp:

“Có người xỉu.”

Các cán bộ người Bắc hình như không hiểu “xỉu” là gì nên châu đầu hỏi các nhà trưởng.  Cả phòng nhốn nháo nhất là những người ngồi xa ở cuối phòng đều nhấc đít ngửng cổ hoặc đứng lên phản để nhìn, có người táo bạo bước hẳn xuống phản đi lên để xem có chuyện gì.

Một cán bộ lớn tiếng kêu mọi người ai nấy phải ngồi yên tại chỗ, rồi bộ năm cán bộ nhà trưởng đi về phía có sự ồn ào lúc đầu.  Lúc đó tôi ngồi ở quãng giữa dẫy phản bên trái, nên tương đối nhìn sang bên phía đó thấy khá rõ một người đang ngồi gập mình xuống, hai bên có người đỡ, lại thêm có người xoa ngực, xoa lưng, bôi dầu cù là vào cổ, vào trán, vào mang tai.  Tôi nghe thấy tiếng xì xào:

Chắc Trần Văn Tuyên bị cảm gió .”

Một cán bộ bảo các người đang đỡ Trần Văn Tuyên đặt anh nằm xuống và yêu cầu những người kế bên ngồi xích ra xa.  Tôi thấy Trần Văn Tuyên nằm thẳng đơ, mắt nhắm, mồm mở to, thở khò khè.  Tên cán bộ lấy tay đập vào người, vào tay, vào mặt Trần Văn Tuyên và gọi:

Anh Tuyên! Anh Tuyên!”

Nhưng anh không trả lời. Sau khi làm đủ mọi cách không thấy anh tỉnh lại, cán bộ cho đi gọi tên phụ trách y tế của trại.

Trại Hà Sơn Bình ngoài khu tù cải tạo lúc đó gồm khoảng hai trăm người, còn nhiều khu khác của tù thường phạm trên một ngàn người và ban y tế toàn trại chỉ có một y tá già và hai phụ tá y tế trẻ.

Một lát sau hai phụ tá trẻ đi lên nói anh phụ trách y tế đi công tác vắng. Các cải tạo viên lo lắng sức khỏe của Trần Văn Tuyên đề nghị với cán bộ, trong số cải tạo viên có vài bác sĩ xin để họ khám cho Trần Văn Tuyên. Cán bộ chấp thuận và để cho một anh bác sĩ tới khám .  Sau khi khám xong anh bác sĩ nay nói gì tôi không nghe rõ, nhưng thấy cán bộ bảo hai tên phụ tá chuyển Trần Văn Tuyên về phòng y tế. Hai tên này trở về phòng mang lên một tấm ván. Anh em cải tạo viên phụ giúp đặt Trần Văn Tuyên lên tấm ván, lấy chăn của anh đắp lên người rồi hai tên phụ tá khiêng tấm ván từ từ đi ra cửa.

Lúc đó lòng tôi nao nao nhưng tôi không ngờ hình ảnh anh nằm trên một tấm ván, sau chúng tôi biết là cánh cửa phòng y tế mà hai tên phụ tá đã tạm gỡ để mang lên khiêng anh về phòng, lại là hình ảnh vĩnh biệt cuối cùng mà tôi thấy về anh.

Không ai được theo anh về phòng y tế. Cán bộ giảng huấn tuyên bố buổi họp hôm đó chấm dứt. Ai về phòng nấy trong trật tự và các nhà trưởng cho phân phát sách báo để mọi người đọc trong ngày.

Câu chuyện Trần Văn Tuyên bất thình lình hôn mê giữa hội trường là đầu đề cho mọi người to nhỏ với nhau suốt ngày, buồn thương cho số phận của Trần Văn Tuyên, đặt nghi vấn, băn khoăn không biết anh được chạy chữa ra sao, trong hoàn cảnh tù mà đau nặng như vậy thì dữ nhiều lành ít.

“Buổi sáng trời lạnh, người yếu lại phong phanh lau mình gội đầu, ngồi cạnh cửa sổ, bị trúng gió là cái chắc,” một cải tạo viên đạo mạo, tóc bạc, nguyên là đảng viên đảng Dân Chủ, vốn là đông y sĩ, bầy tỏ ý kiến như vậy.

Có người lại nói:

Cảm thật hay cảm ngoại giao để khỏi phải thuyết trình?”

Ý kiến này bị phản đối dữ:

“Bất tỉnh hẳn hoi đến giờ này còn chưa tỉnh nhất định không phải cảm vờ.”

Người ngồi bên cạnh Trần Văn Tuyên về phía cửa sổ kể lại:

Đang tự nhiên tôi thấy Trần Văn Tuyên gục mặt xuống ngả về phía trước, tôi vội đỡ Trần Văn Tuyên dậy, nghe thấy anh nói: “Không sao! Không sao!” nhưng sau đó anh bất tỉnh luôn.”

Đến giờ cơm trưa anh em truyền tai nhau tin tức do những người đi công tác bên ngoài qua phòng y tế kể lại:

“Trần Văn Tuyên vẫn nằm cong queo trên chiếc chõng tre, chẳng thấy ai chữa chạy gì!”

Phòng y tế được gọi như vậy, nhưng thật ra chỉ là một lớp nhà tranh nền đất, bên trong kê vừa đủ chỗ cho một chiếc trõng tre, một cái bàn ọp ẹp, một chiếc ghế và một tủ thuốc đựng lèo tèo một vài món thuốc tây y: thuốc cảm, thuốc ho, thuốc đau bụng, thuốc bổ do bộ y tế Bắc Việt chế tạo với liều độ không quá một phần mười liều độ quốc tế, một ít thuốc của khối xã hội chủ nghĩa, còn lại toàn là thuốc đông y: thuốc tễ, thuốc tán lá cây, rễ cây phơi khô…

Anh bác sĩ “ngụy”(3) khám Trần Văn Tuyên buổi sáng cho chúng tôi biết Trần Văn Tuyên bị hôn mê vì đứt gân máu ở não, bệnh tình nặng lắm cần phải được đưa đi bệnh viện cấp cứu.

Được biết tin tức như vậy các cải tạo viên thuộc cả hai nhà đều lo lắng và thúc dục các nhà trưởng phải trình lên các cán bộ phụ trách nhà, để đề nghị với trưởng trại cho Trần Văn Tuyên được nhập viện.

Các cán bộ phụ trách lúc đầu còn trả lời đó là trách nhiệm của phòng y tế, nhưng về sau nhận thấy toàn thể các cải tạo viên đều xúc động và nôn nóng nên đã phải báo cáo lên ban lành đạo trại và sau đó thông báo cho các cải tạo viên biết Trần Văn Tuyên sẽ được đưa đi điều trị tại bịnh viện Hà Đông.

Trong số các anh em tận tình theo dõi bịnh tình của Trần Văn Tuyên có một anh sốt sắng nhất tạm gọi là Hùng (4), nguyên là luật sư, dân biểu và tự nhận là học trò của Trần Văn Tuyên. Anh được làm tổ trưởng một tổ lao động, thường có dịp đi chỗ này chỗ nọ, nên mỗi khi thuận tiện lại lén ra ngoài lởn vởn qua phòng y tế theo dõi và về nhà kể chuyện với một số anh em để thông tin với mọi người.

“Chúng nó mang Trần Văn Tuyên đi rồi. Thảm lắm các anh em ơi! Chúng nó đặt Trần Văn Tuyên quấn trong một manh chiếu, nằm trên sàn gỗ ở đằng sau chiếc ca-mi-ông cũ rích vẫn dùng để chở gỗ, chở gạo, chở heo, chở đồ cho trại, trống trơn chẳng có mui che nắng che mưa, chỉ có một thằng phụ tá đi theo nhưng ngồi ở phía trên bên cạnh tài xế.”

Mọi người nghe kể đều ngao ngán, thương cho Trần Văn Tuyên và tủi cho thân phận mình.

Chiều và tối hôm đó chúng tôi không được thêm tin tức gì mặc dù các nhà trưởng và tổ trưởng đều có lân la hỏi chuyện các cán bộ để săn tin.

Sáng hôm sau trong khi mọi người đang tập thể dục thì có tin Trần Văn Tuyên đã chết và xác đã được chiếc ca-mi-ông hôm trước chở về đậu ở ngoài cổng trại. Tất cả mọi người đều xôn xao, riêng tôi tự nhiên nước mắt cứ trào ra cố gắng cầm lại mà không được.

Sau khi các cải tạo viên đã vào nhà và xếp dọn trật tự ở các phòng, cán bộ đến nói chuyện:

“Chúng tôi đến thông báo để các anh rõ: anh Tuyên đã không may bị bạo bịnh mà chết.  Như các anh đã biết, các cán bộ phòng y tế và các bác sĩ, y sĩ ở bịnh viện đã cố gắng hết sức để chữa chạy cho anh Tuyên.

Mạng sống của một người là quí trọng hơn hết, dù phải dùng thuốc đắt tiền đến bao nhiêu, dù phải tốn công đến thế nào các cán bộ y tế thuộc mọi cấp cũng đã không quản ngại để cố cứu sống anh Tuyên.  Nhưng vì bịnh tình của anh đã quá nặng nên không còn phương cách nào chạy chữa nổi.

Chúng tôi rất thấu hiểu tình cảm của các anh. Cái chết của anh Tuyên làm các anh xúc động đó là tự nhiên nó phải như thế.

Nhưng nay chúng ta phải nghĩ đến việc mai táng anh Tuyên. Mọi tổ chức vật chất đã có trại chịu trách nhiệm phải lo cho thật chu đáo.

Chúng tôi biết tất cả các anh đều muốn được tham dự lễ an táng anh Tuyên. Nhưng trước nhất kỷ luật của trại không cho phép làm như vậy, hai nữa chúng ta cũng không nên làm xáo trộn sinh hoạt bình thường của toàn trại gồm có khu vực này của các anh, nhưng còn cả các khu thường phạm rất nhiều người hỗn tạp và ngoài ra thêm vào còn có dân làng ở xung quanh trại.

Vì vậy chúng tôi đề nghị các anh chỉ nên cử ra một số anh em đại diện, thí dụ mỗi nhà độ năm người và nếu có ai là gia quyến hoặc thân thuộc của anh Tuyên thì nên để người đó ưu tiên dự đám tang.”

Cán bộ nói vậy nhưng khi thực hiện lại tự chỉ định những nhà trưởng và một số tổ trưởng vẫn thường được tín cẩn. Lúc đầu không có tên anh Hùng, nhưng về sau do lời nài nỉ của anh Hùng nói là học trò cũ của anh Tuyên, là chỗ quen biết rất thân với gia đình anh Tuyên vẫn thường lại chơi ăn cơm với cả vợ chồng con cái anh Tuyên, thêm vào lời ủng hộ của các anh em nên cán bộ cũng chấp thuận cho anh Hùng được tham dự.

Các người được củ làm đại diện anh em đi dự lễ an táng anh Tuyên đều được cán bộ ra lệnh phải thay quần áo cải tạo viên của trại là quần áo vải thô nhuộm màu xanh như quần áo của đồng bào Thượng gốc Hoa, để ăn mặc trang trọng lịch sự bận quần áo riêng của mình.

Các người ở lại nhìn theo đám người này đi về phía cổng trại mà ngậm ngùi, lòng nặng buồn, mắt rưng rưng lệ.

Trong khi đó ở buồng bên anh Tuyên một cán bộ chứng kiến việc kiểm kê đồ đạc của anh: va-li, túi dết, quần áo, vật dụng, thức ăn, thuốc men... cho làm một biên bản kê khai, nói là để gửi vào kho của trại khi nào gia đình anh Tuyên ra thăm sẽ đem trao trả lại.

Anh Tuyên là người thứ nhất bị chết trong số những cải tạo viên bị chuyển từ Nam ra Bắc vào trại Hà Sơn Bình. Sự việc này làm giao động tinh thần mọi người, nhất là cái chết của anh lại đột ngột, không một ai có thể ngờ nó xẩy ra nhanh như vậy, nên không tránh khỏi có những lời bàn tán sôi nổi và nhiều nghi vấn được đặt ra.

Phải chăng anh đã uống thuốc độc tự vận? Trong hành lý của anh có rất nhiều loại thuốc an thần, thuốc ngủ, biết đâu anh không còn dấu mang theo độc dược hiệu nghiệm hơn nữa?

Hay tụi cán bộ lãnh đạo trại đã cho tay sai đầu độc anh vì lập trường của anh có thể gây gương xấu làm trở ngại cho việc cải tạo tư tưởng của toàn trại và làm mất điểm của tụi cán bộ phụ trách?

Mỗi người một ý về lý do bất thình lình ngã gục hôn mê dẫn đến cái chết của Trần Văn Tuyên, nhưng tất cả mọi người đều nhận thấy ở phòng y tế trại Trần Văn Tuyên không được chăm nom chữa chạy gì, đến khi được chuyển đi nơi khác qua một đêm không biết có được săn sóc hơn hay không?

Một không khí nặng nề bao trùm cả khu cải tạo không có một tiếng động nào mạnh. Mọi người nói chuyện thì thầm như trong một gia đình có đám tang. Suốt cả buổi chiều không thấy bóng dáng cán bộ xuất hiện qua cả hai nhà.

Đến xế chiều chúng tôi mới thấy các người đi dự lễ an táng Trần Văn Tuyên trở về, người nào người nấy có vẻ mệt nhọc, quần áo, giầy dép, tay chân dính đầy bùn đất. Anh em xúm cả lại hỏi tin tức như nhưng các người này chỉ nói qua loa, rồi hấp tấp ra bể nước ngoài sân rửa tay chân, mặt mũi, về phòng thay quần áo để kịp bữa ăn tối.

Riêng anh Hùng đầu tóc bơ phờ, mắt còn đỏ hoe trả lời đám chúng tôi là những người ở chung buồng với anh:

“Để đến tối về buồng sẽ nói chuyện.”

Và câu chuyện anh kể có thể tóm tắt như sau:

“Khi ra ngoài cổng trại đi về phía dẫy nhà ở của bọn cán bộ võ trang canh gác trại, chúng tôi gập chiếc ca-mi-ông chở đồ của trại đậu gần đó và xác của Trần Văn Tuyên vẫn đặt nằm ở phía sau, bên cạnh một cỗ quan tài mầu đỏ.

Cán bộ bảo chúng tôi nhập quan cho Trần Văn Tuyên. Chúng tôi thấy Trần Văn Tuyên hình như vẫn nắm nguyên chỗ giống như lúc được chở đi ngày hôm trước. Chúng tôi nghĩ bụng không biết Trần Văn Tuyên có được thực sự được đưa vào bệnh viện để cứu chữa hay không?”

Mãi đến gần nửa năm sau chúng tôi mới được nghe một tù thường phạm có người quen làm ở bệnh viện Hà Đông cho biết Trần Văn Tuyên có được đưa tới bệnh viện nhưng không được nhập viện vì ở đó coi Trần Văn Tuyên như đã chết và không muốn chịu trách nhiệm về cái chết đó, Trần Văn Tuyên lại được chở về để ở ngoài cổng trực, đến gần sáng hôm sau mới thật sự dứt thở.

Anh Hùng nối tiếp kể chuyện:

“Còn cái hòm quan tài thì thật thảm hại, bằng gỗ tạp bào sơ sài, bên ngoài được quét một lớp nước đỏ không phải là sơn, lại hà tiện gỗ nên chật hẹp phải đặt Trần Văn Tuyên ngoẹo đầu gập chân mới đậy được nắp áo quan.”

Kể từ khi nghe chuyện của anh Hùng, chúng tôi nghiệm thấy, mỗi cải tạo viên khi chết đều được trại phát cho một bát cơm đầy và một quả trứng vịt luộc. Thường ngày trong hai bữa chính, khi trại có đủ gạo để thổi cơm không phải độn bo bo, mọi người được hai bát cơm nhưng không bao giờ được đơm đầy. Còn trứng vịt luộc thì mỗi năm mới được một hay hai lần và mỗi lần một nửa quả. Do đó ở khu cải tạo trại Hà Sơn Bình dạo đó có truyền nhau câu nói:  “Anh ấy đã được ăn cả một quả trứng vịt luộc rồi,” nghĩa là anh ấy đã chết vì nếu còn sống chỉ hi vọng được có một nửa quả.

Anh Hùng kể tiếp:

“Quan tài của Trần Văn Tuyên được bốn anh em trong đó có tôi ghé vai khiêng đi theo cán bộ hướng dẫn và các anh em khác xếp hàng tề chỉnh đi sau.

Từ lúc đầu đến lúc chuyển quan và nhập mộ đều thấy một cán bộ đứng chụp ảnh kỹ lưỡng. Có nhiều cán bộ theo dõi đám táng nhưng họ đều đi bên cạnh, đi trước hoặc đi theo xa ở sau, hình như để tỏ họ không có đi đưa đám nhưng là tò mò để xem, hoặc làm nhiệm vụ canh chừng.

Đi khỏi khu trại chúng tôi thấy toàn đồng ruộng, xa xa có những túp nhà tranh trong thôn xóm bên cạnh những lũy tre. Đường ruộng hẹp và trơn thế mà cán bộ dẫn đường cứ đi phăng phăng, hơn hai cây số rưỡi tới một khu vuông vắn đầy mồ mả là khu nghĩa địa của trại. Ở đây một số hố sâu đã được đào sẵn, bên cạnh những ngôi mả cũ, cán bộ bảo chúng tôi nhập mộ và đắp mộ cho Trần Văn Tuyên rồi lại hướng dẫn chúng tôi trở về.”

Trong khi kể chuyện nhiều khi anh Hùng xúc động khóc nức nở làm cho cả phòng đều chảy nước mắt theo. Anh Hùng còn muốn nói thêm nhiều chi tiết nhưng chợt nghe thấy tiếng đập ầm ầm vào cánh cửa sổ gần chỗ anh Hùng đứng và tiếng quát tháo của các cán bộ võ trang đi tuần ở ngoài sân:

Làm gì mà nói chuyện ồn ào ở trong đó! Phải giữ im lặng và đi ngủ ngay đi!”

Rồi đèn điện thấy tắt phụt trước giờ có tiếng kẻng đi ngủ như mọi ngày.

Hôm sau suốt buổi sáng cán bộ giảng huấn tới họp nói chuyện với toàn thể cải tạo viên của cả hai nhà để học tập về cái chết của Trần Văn Tuyên.

Quanh đi quẩn lại vẫn một luận điệu về chính sách nhân đạo khoan hồng của đảng và chính phủ, về bịnh tình quá nặng của Trần Văn Tuyên, về sự tận tâm chữa trị cho Trần Văn Tuyên, về việc làm chu đáo của trại để an táng cho Trần Văn Tuyên đúng theo phong tục cổ truyền của dân tộc. Rồi cán bộ kết luận câu chuyện Trần Văn Tuyên coi như chấm dứt và từ nay cấm không ai được bàn tán vào về chuyện này nữa.

Nhưng câu chuyện được truyền nhau trên bia miệng làm thế nào cấm nổi. Nó chỉ có thể tạm lắng dịu dần với thời gian. Thế mà hơn một năm sau còn có người hỏi tôi về Trần Văn Tuyên và người hỏi này lại không phải là cán bộ hoặc anh em đi cải tạo.

Nhân một buổi đi lao động ở ngoài đồng về, đang lúc tổ lao động của tôi lững thững xếp hàng đi trên đường về phía cổng trại, bất chợt một toán tù thường phạm ở một con đường ngang, gồm đa số là thanh niên, rẽ tới và đi song song với toán chúng tôi. Tôi nhìn sang phía họ và thấy một thanh niên mặt mày sáng sủa khi đi ngang qua tôi tủm tỉm cười và hỏi:

 “Bác có phải là ông Trần Văn Tuyên không?”

Tôi quá đỗi ngạc nhiên nhưng cũng tươi cười không trả lời thẳng mà hỏi lại:

“Tại sao cháu biết tên ông Trần Văn Tuyên?”

“Ồ, cháu nghe lóm thấy cán bộ to nhỏ với nhau về ông ta, nên cháu muốn biết mặt.”

Hai bên đang nói chuyện bị cắt ngang ở đây, vì cán bộ võ trang tới gần quát bắt toán thường phạm ngưng lại để nhường cho toán của chúng tôi đi trước, nên tôi cũng không kp nói cho thanh niên đó biết Trần Văn Tuyên đã chết và hỏi xem cán bộ to nhỏ gì về Trần Văn Tuyên.

Trở lại buổi chiều hôm cán bộ đến cho học tập về cái chết mà họ muốn mọi người quên đi, ở phòng có họp tổ bất thường và anh Hùng mất chức tổ trưởng.

Độ một tháng sau anh Hùng cùng vài anh em khác được lệnh chuyển trại. Theo tin cán bộ hở ra cho biết anh bị đổi đến một trại kỷ luật và từ đó đến nay tôi không còn được tin gì về anh nữa.

Sáng sớm hôm thứ tư kể từ ngày anh bạn láng giềng tỏ ý băn khoăn về bài thuyết trình của Trần Văn Tuyên mà không một ai được nghe, một buổi sáng cuối thu năm 1976, qua trấn song sắt cửa sổ nhà tù cải tạo miền Bắc tôi nhìn về hướng Nam thấy hơi sương ban mai nhẹ tựa lông hồng từ từ bay, gập ánh nắng ngưng đọng thành những hạt long lanh lặng lẽ rơi từ ngọn cỏ lá cây như những giọt lệ.

oOo

 

Chú thích:

 (1)        Vân Uyên là bút hiệu của Bác sĩ Nguyễn Văn Ái, cựu viện trưởng Viện Pasteur, Sài Gòn.

 (2)        anh cách mạng lão thành”:  là cụ Vũ Hồng Khanh lúc đó đã 77 tuổi, một lãnh tụ VN Quốc Dân Đảng đã từng hoạt động chống Pháp với Hồ Chí Minh. Sau cái chết của LS Trần Văn Tuyên, CS đã thả ông ra và quản thúc ông tại quê nhà ông cho đến khi ông mất vào năm 1993.

  (3)       “...bác sĩ “ngụy” “:  là giáo sư thạc sĩ y khoa Trần Vỹ. Năm 1990, ông có cho xuất bản tại Paris cuốn hồi ký nhan đề “Prisonnier Politique au Việt Nam”, trong đó ông cũng có thuật lại cái chết của Ls Trần Văn Tuyên.

 (4)        “Hùng”:  tên thật là Đặng Văn Tiếp, luật sư, cựu thiếu tá và dân biểu VN Cộng Hòa. Sau  khi dự đám tang Ls Trần Văn Tuyên, anh bị di chuyển lên trại Cổng Trời trên miền Thượng du.  Nơi đây anh mưu toan vượt ngục không thành.  Anh bị một cải tạo viên tổ trưởng “ăng-ten” cộng sản là cựu đại úy VN Cộng Hòa Bùi Đình Thi đánh chết (xem chi tiết trong Hồi Ký của linh mục Nguyễn Hữu Lễ).

Bùi Đình Thi đến cư ngụ tại California, Hoa Kỳ vào năm 1994 qua diện HO. Tháng 8, 2003, tên Thi bị sở Di Trú Hoa Kỳ khởi tố về tội “phạm luật di trú Hoa Kỳ” và bị tuyên án trục xuất khỏi Mỹ tháng 4, 2004. Vì Việt Nam không nhận Thi, nên Hoa Kỳ đã giúp Thi định cư ở tỉnh Majuro, quần đảo Marshalls. Thi qua đời tại đây không rõ vào năm nào (theo báo Người Việt Online 29 tháng 8, 2011).

 

 *****************************************************************

ooOOoo

THÂN THẾ VÀ SỰ NGHIỆP

  CỐ LUẬT SƯ TRẦN VĂN TUYÊN

(1913-1976)

ooOOoo

***********************************************************************

Lời Giới Thiệu:

Nhân dịp ngày giỗ lần thứ 43 của cố Luật sư Trần Văn Tuyên, từng là phó Thủ Tướng Việt Nam Cộng Hòa, Trưởng khối dân biểu đối lập Hạ Viện VNCH, một nhà cách mạng, một lãnh tụ của Việt Nam Quốc Dân Đảng, một nhà văn, nhà báo, một nhà giáo, một huynh trưởng Hướng Đạo.  

Luật sư Tuyên là một người bền bỉ tranh đấu cho tự do, dân chủ của đất nước và nhân quyền cho mọi người Việt Nam.  Nhà báo Nguyễn Quốc Khải trong ban biên tập Ngày Nay và Vietnam Review hiện cư ngụ tại vùng Hoa Thịnh Đốn viết về cuộc đời của Luật sư Trần Văn Tuyên trong bài dưới đây.


*******************************************************************************************************


Xin bấm vào đây để đọc bài về Thân Thế và Sự Nghiệp của LS Trần Văn Tuyên


********************************************************************************************************

Hit Counter

Bạn Mới:

=======================================

Tập Truyện Ngắn "Người Khách Lạ"

Tập Truyện Ngắn "Người Khách Lạ" của LS Trần Văn Tuyên có tất cả 11 Chương.

Muốn đọc Toàn Bộ, Xin mời Bạn vào đây ...

- Chương 1 : Người Khách Lạ

- Chương 2 : Trần gian và Tiên Cảnh

- Chương 3 : Tết Của Bé Miễn

- Chương 4 : Chuyện Anh Tư.

- Chương 5 : Linh Hồn Và Xác Thịt

- Chương 6 : Một Thân Thế

- Chương 7 : Sở Khanh Đến Trước Diêm Vương

- Chương 8 : Thực Và Mộng

- Chương 9: Gánh Mắm Người

- Chương 10: 30 Tết Của Trâu Bò Gà Lợn

- Chương 11: Truyện Bác Nghèo

=======================================

Bài Mới Đăng

=======================================

Gia đình Nguyễn Ngọc Huy  tổ chức trình chiếu bộ phim Đại Họa Mất Nước trên toàn thế giới;

Mời quí vị thưởng lãm trên YouTube qua các Links dưới đây:

Chapter-1/8: http://www.youtube.com/watch?v=JQwicWxsRB8&feature=related 

Chapter-2/8: http://www.youtube.com/watch?v=tNVG-lqJnDg 

Chapter-3/8: http://www.youtube.com/watch?v=YLnqNJssvHY 

Chapter-4/8: http://www.youtube.com/watch?v=O29v7zjUUzs 

Chapter-5/8: http://www.youtube.com/watch?v=XpbRLRzE1S4 

Chapter-6/8: http://www.youtube.com/watch?v=uTzkoZoO_IE 

Chapter-7/8: http://www.youtube.com/watch?v=yLaaU26NWh0 

Chapter-8/8: http://www.youtube.com/watch?v=jm3Un1Kbb3Y hoặc coi toàn bộ cuốn phim

Toàn bộ:http://www.youtube.com/watch?v=fpYuc2gs2bk&feature=related

=================================

Muốn đọc Tiểu Sử của Đảng Trưởng Nguyễn Thái Học, xin vào Trang Archives hay Links;

Hoặc bấm vào thư viện của Nguyễn Thái Học Foundation;

=================================

Muốn biết gì về đạo Cao Đài, xin bấm vào đây để đọc bằng tiếng Anh Caodaism.

Muốn đọc tiếng Việt, xin vào đây Đạo Cao Đài;


========================================

New York Times Articles:

Các Bài viết liên quan đến LS
Trần Văn Tuyên

To  Read, Click on the Link showing the Date of the Article:


1- Muốn đọc, xin bấm vào đây Bài May 1, 1960; 

2- Muốn đọc, xin bấm vào đây Bai February 17, 1965; 

3- Muốn đọc, xin bấm vào đây Bai June 10, 1965;

4- Muốn đọc, xin bấm vào đây Bai September 14, 1966;

5- Muốn đọc, xin bấm vào đây Bai August 30, 1971;

6- Muốn đọc, xin bấm vào đây Bai December 1, 1972;

7- Muốn đọc, xin bấm vào đây Bai September 15 , 1973;

8- Muốn đọc, xin bấm vào đây Bai September 9, 1974;


========================================

Tìm qua Google

Tìm ở đây : http://www.google.com;

 

 =======================================